Các loại bánh

Bánh da lợn– đậm đà hương vị Nam bộ

Miệt đồng miền Tây, mưa dầm, ễnh ương, ếch, nhái kêu ran trời. Lúc này, nằm nhà lắc võng, bụng đói run, có bánh da lợn ăn thì sướng “rên mé đìu hiu”! Cắn một miếng bánh dẻo, thơm lừng, trộn lẫn vị bùi bùi đậu xanh, béo béo nước cốt dừa pha mùi lá dứa dịu dàng, uống thêm ngụm trà nóng thì còn gì đã hơn.

Bánh da lợn gắn liền với nhiều thành phần xã hội, từ trẻ con, người già, ăn chay hay ăn mặn đều ưa thích, dù ở nông thôn hay thành thị.

 

 

Báo Tuổi Trẻ online có nêu thắc mắc khá thú vị của một độc giả: Sao miền Bắc nói “phim con heo”, còn Nam bộ gọi là “bánh da lợn”, ngược đời vậy? Ở miền sông nước đồng bằng sông Cửu Long, ẩm thực mang đặc điểm dân dã, dễ làm và gần gũi, quen thuộc. Bánh có hình dáng giống con tằm thì gọi bánh tằm, giống lỗ tai heo là bánh lỗ tai heo, bánh làm từ chuối – bánh chuối…

Có người giải thích lợn đây là nói tắt của chữ lợn cợn (lợn cợn từng lớp bột, lớp đậu xanh, lớp dừa, riết thành quen tên bánh da lợn). Tôi nghĩ nghiêng theo nghĩa ban đầu có thể là “bánh da lột”, bánh nhiều lớp lột ra ăn dần, lâu dần nói trại ra “bánh da lợn”, chứ chẳng liên quan gì đến da con lợn cả.

Cụ Vương Hồng Sển trong cuốn Nửa đời còn lại có nói tại sao gọi là da heo, da lợn, với lại bánh ít chớ không phải bánh ếch. Rồi cụ kể thêm chuyện bà chủ nhà giàu, có tay nghề làm bánh da lợn bắt cô hầu gái bán hết mới được về. Đắt hàng không sao, ế cô lặng lẽ ăn cho hết, rồi phải làm gái lấy tiền bù vào. Nên cụ không bao giờ ăn bánh này, vì nó “hại người” lắm. Tôi nhớ loáng thoáng vì cám cảnh mà cụ chê luôn cả món ăn dân dã nầy, thật ra bánh da lợn lành tính, đậm đà, chớ có tội tình chi.

READ  3 cách làm bánh bông lan, bánh gato socola bằng nồi cơm điện không cần lò nướng

 

 

Lúc trước, ở quê, trong họ hàng, làng xóm Dì Năm tôi là tay làm bánh da lợn trứ danh, đám tiệc gì cứ ới một tiếng là có mặt ngay. Khi vần công gieo mạ, cắt lúa ruộng nhà, Dì Năm tất tả dậy từ 3 giờ khuya, xay bột, nấu đậu xanh, nạo dừa, giã lá dứa. Dì hấp đến cả 5 xửng bánh thơm ngon, đậm đà mang ra đãi khách.

Đặc trưng chiếc bánh “mới ra lò vừa thổi, vừa ăn” là phải nhiều lớp chồng lên nhau, chia từng tầng rõ rệt, khiến chúng trở nên bắt mắt lạ lùng. Màu sắc thêm vào tùy theo màu lá: lá dứa – màu xanh, lá cẩm – màu tím, còn màu cam thì dùng gấc, vàng cho vào bột nghệ, để thành món bánh da lợn ngũ sắc, còn tạo hương thơm dùng ống vani trộn vào.

Cách làm bánh của Dì Năm cũng không quá cầu kỳ: pha bột, đường, nước cốt dừa kheo khéo một chút, rồi chia thành ba hay năm phần, tùy biến màu sắc theo màu lá, hay bột nghệ, gấc. Xong thì bắt xửng hấp lên bếp, thoa một dầu ăn vào lòng xửng để bánh không bị dính, đổ từng lớp mỏng xen nhau giữa các loại bột. Dì đứng canh đợi lớp bột này chín rồi mới đổ lớp khác, cho đến khi nào hết bột thì thôi. Xưa kia ông bà thường lấy rế tre úp ngược vào lòng cái xoong, rồi đặt xửng vào, gian nan hơn nhiều. Khi bánh hơi nguội, lật úp xửng xuống dĩa, lóc nhẹ mũi dao để bánh nằm gọn gàng.

READ  Cách làm bánh tằm khoai mì dai ngon, mềm ngọt cực hấp dẫn

Tùy theo sở thích, các bà nội trợ biến tấu theo nhiều cách khác nhau. Nhân bánh làm từ đậu xanh, khoai môn nghiền mịn, có khi người thợ khéo tay trộn thêm mùi sầu riêng cho mùi vị hấp dẫn hơn. Họ dùng khuôn hình trái tim, ngôi sao, hoa văn đủ kiểu để ổ bánh nhìn lạ mắt hơn. Có khi là ổ bánh thật lớn, hay ổ bánh nho nhỏ xinh xinh.

 

 

Nên nhớ bánh da lợn không cắt bằng dao mà dùng chỉ hay thanh tre mỏng cắt thành hình thoi vì dùng dao bánh bể, lớp này quện vào lớp kia, trông mất ngon. Có người cắt bánh theo miếng vuông vắn, hình chữ nhật, hay cuộn bánh lại, cắt lát tròn mỏng cho thêm phần ngộ nghĩnh khi bày lên dĩa. Tôi mê nhất lúc gỡ từng lớp bánh, ăn nhẩn nha để cảm nhận cái ngọt, thơm đậm đà, hương vị riêng của từng loại lá.

Ngoại tôi kể, ngày đó trong số người làm vần công, có anh chàng to, rắn chắc, siêng năng, cực kỳ thích ăn bánh da lợn, chấm Dì Năm vì cái nết na và tài làm bánh điệu nghệ. Sau hai mùa lúa họ đưa nhau về dinh, thành vợ chồng, sống sum vầy hạnh phúc, với ba đứa con đề huề.

Có lần tôi xem chương trình vui nhộn Thiên đường ẩm thực trên truyền hình, ngoài món chính khá cầu kỳ, còn thêm món tráng miệng là bánh da lợn. Cùng với bánh xèo, bánh flan, rau câu…các nhà hàng đưa thêm món bánh dân dã này chính thức vào thực đơn.

READ  Máy nướng bánh mì là gì, làm thế nào để sử dụng nó và làm sạch từ vụn bánh mì

Bánh da lợn nước cốt dừa có xuất xứ từ dân gian Nam Bộ, dù có ở nhiều vùng miền khác nhau như bánh da lợn Hội An, bánh da lợn Quảng Nam. Người Việt ai ai cũng thích, khó cưỡng nổi cơn thèm khi nhìn thấy chiếc bánh mang cả hương đồng cỏ nội vào tận phòng ăn. Chiếc bánh da lợn nhiều lớp, dẻo, ngon, thơm ngậy là món quà dân dã, chiếc cầu nối giao duyên của những tâm hồn đồng điệu người miền Tây đồng bằng sông Cửu Long.

Xem thêm bài viết thuộc chuyên mục: Các loại bánh

Thành Công

Thành công, người sáng lập website chả lụa hai lúa với các lĩnh vực về ẩm thực, làm đẹp, ăn chơi du lịch. Tốt nghiệp đại học công nghiệp thực phẩm và nhiều năm đi làm cung với đam mê viết blog. Tôi hy vọng kiến thức tôi chia sẻ sẽ giúp ích cho bạn

Related Articles

Back to top button